Fijnmond

Fijnmond (Fijn in de IJmond) is een onafhankelijk burgerinitiatief dat inzicht geeft in meetbare milieuverontreiniging in de IJmond-regio. Met openbare data en onafhankelijke interpretatie daarvan willen we verbeteringen bewerkstelligen aan het klimaat en de leefbaarheid.

Fijnmond verzamelt en publiceert de gegevens van 150 fijnstofmeters die (uiterlijk eind 2019) in de regio hangen. Aantoonbare meetfouten (voorbeeld: als het mistig is registreren de meetstations dat als fijnstof) worden gecorrigeerd. Overigens wordt ook alle ongefilterde data opgeslagen, zodat altijd inzichtelijk is welke correcties gedaan zijn.

Deze website geeft een actueel overzicht van de fijnstof in de lucht. Gebaseerd op de meest recente meting van iedere sensor. Meetstations die verbonden zijn met het netwerk, geven iedere 3 minuten nieuwe data door. Via het menu bovenaan de pagina kunnen de meetgegevens van individuele sensoren opgevraagd worden.

Het ophangen van de fijstofmeters bij burgers is een initiatief van Waag en de Provincie Noord-Holland. Fijnmond combineert de uitkomsten met data van de officiële meetpunten van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de weergegevens van het KNMI.

Minimaal een keer per jaar laat Fijnmond de data analyseren door onafhankelijke deskundigen. De bevindingen publiceren we op de website en delen we met betrokken partijen zoals inwoners, overheden, de industrie en de media. Alhoewel alle data die we gebruiken openbaar is, stellen we het op prijs als we geïnformeerd worden bij het gebruik van onze overzichten, teksten en graphics.

Fijnstof is de verzamelnaam voor deeltjes in de lucht die schadelijk kunnen zijn voor de volksgezondheid. Een te hoge concentratie fijnstof is ongezond net als langdurige blootstelling aan lage hoeveelheden fijnstof. De mogelijk negatieve gezondheidseffecten zijn onder anderen een verminderde longfunctie, verergering van luchtwegklachten en vroegtijdige sterfte aan met name luchtwegklachten en hart- en vaatziekten.

Fijnstof wordt gemeten als PM10 en PM2,5. Beide varianten zijn niet waarneembaar met het menselijk oog. Zwarte vensterbanken, verontreiniging op auto’s op deeltjes op straat zijn grover en daardoor minder schadelijk (minder snel in te ademen).

PM: particulate matter.
PM10: deeltjes met een diameter kleiner dan 10 micrometer.
PM2,5: deeltjes met een diameter kleiner dan 2,5 micrometer.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Europese Unie (EU) hanteren beide andere richtlijnen voor fijnstof:

WHO EU
PM2,5 Jaargemiddelde 10 μg/m3 20 μg/m3 *
Daggemiddelde
(niet meer dan 3 overschrijdingen per jaar)
25 μg/m3 -
PM10 Jaargemiddelde 20 μg/m3 40 μg/m3
Daggemiddelde
(niet meer dan 3 overschrijdingen per jaar)
50 μg/m3 50 μg/m3
* Europese regels bepalen dat de bijdragen van natuurlijke bronnen zoals zeezout gecompenseerd mogen worden. Afhankelijk van de locatie kan het om een correctie van 3 tot 7 µg/m3 gaan.


Luchtverontreiniging door fijnstof wordt ook vaak aangegeven in een Air Quality Index (AQI)

De Verenigde Staten Environmental Protection Agency (EPA) heeft een Luchtkwaliteit Index ontwikkeld (Air Quality Index - AQI) welke wordt gebruikt om de luchtkwaliteit te rapporteren. De AQI index loopt van 0 - 500. Deze AQI index is onderverdeeld in zes categoriëen die ieder een maat geven voor mogelijke gezondheids risico's. Een AQI index van meer dan 300 representeert een zeer gevaarlijke luchtkwaliteit, en een index van minder dan 50 geeft aan de dat de luchtkwaliteit goed is.

Air Quality Index (AQI) waarden Niveau's voor gezondheid Kleur
0 tot 50 Goed Groen
51 tot 100 Gemiddeld Geel
101 tot 150 Ongezond gevoelige groepen Oranje
151 tot 200 Ongezond Rood
201 tot 300 Zeer ongezond Paars
301 tot 500 Gevaarlijk Bruin

De AQI is gebaseerd op de vijf "criteria" -verontreinigende stoffen die zijn gereguleerd onder de Clean Air Act: ozon op leefniveau, deeltjes, koolmonoxide, zwaveldioxide en stikstofdioxide. De EPA heeft National Ambient Air Quality Standards (NAAQS) opgesteld voor elk van deze verontreinigende stoffen om de volksgezondheid te beschermen. Een AQI-waarde van 100 komt in het algemeen overeen met het niveau van de NAAQS voor de verontreinigende stof. De Clean Air Act (VS) (1990) vereist dat EPA zijn nationale omgevingsluchtkwaliteitsnormen om de vijf jaar beoordeelt om de evoluerende informatie over gezondheidseffecten weer te geven. De luchtkwaliteitindex wordt periodiek aangepast om deze veranderingen te weerspiegelen.